Prawo i formalności
PCC i taksa notarialna przy zakupie mieszkania
Kupując mieszkanie z rynku wtórnego, płacisz dwie odrębne opłaty przy akcie notarialnym: podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości 2% wartości rynkowej nieruchomości oraz wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu (tzw. taksę notarialną). Obie pobiera notariusz w dniu podpisania umowy - nie musisz nigdzie ich osobno wpłacać.
Kiedy PCC nie płacisz
PCC dotyczy tylko rynku wtórnego. Przy zakupie od dewelopera lub innego podmiotu działającego jako podatnik VAT płacisz VAT w cenie mieszkania, a transakcja jest zwolniona z PCC - to jedna z najczęstszych pomyłek kupujących, którzy liczą 2% od ceny mieszkania z rynku pierwotnego, choć w tym przypadku po prostu nie ma takiego obowiązku.
| Opłata | Sprzedawca nie jest podatnikiem VAT | Sprzedawca działa jako podatnik VAT (deweloper lub inny podmiot) |
|---|---|---|
| PCC 2% | płacisz od wartości rynkowej nieruchomości | nie płacisz, transakcja jest zwolniona z PCC |
| VAT | nie dotyczy | płacisz VAT zawarty w cenie mieszkania |
Ile wynosi taksa notarialna
Maksymalne stawki wynagrodzenia notariusza reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości i są one liczone degresywnie - im wyższa wartość transakcji, tym niższy procent od kolejnej nadwyżki. W praktyce oznacza to, że taksa rośnie wolniej niż cena mieszkania. Notariusze mogą negocjować stawkę niższą niż maksymalna, ale nie wyższą - warto o to zapytać, szczególnie przy droższych transakcjach.
Do samej taksy dochodzi VAT (23%) oraz opłaty sądowe za wpis do księgi wieczystej i wypisy aktu - łącznie koszty okołonotarialne przy typowej transakcji warszawskiej to zwykle kilka tysięcy złotych, nie licząc PCC. Konkretną kwotę zawsze poda ci notariusz przed podpisaniem umowy - to jedyne wiarygodne źródło aktualnej stawki, nie kalkulator w internecie.
Kto płaci, a kto tylko podpisuje
PCC obciąża kupującego - to on jest podatnikiem tego podatku przy umowie sprzedaży. Notariusz pełni tu funkcję płatnika: pobiera podatek przy akcie i sam odprowadza go do urzędu skarbowego, więc kupujący nie musi składać żadnej deklaracji PCC-3 samodzielnie, tak jak musiałby przy umowie zawartej bez pośrednictwa notariusza (np. część umów pożyczki).
Najczęstsze pytania
Czy PCC płaci się od ceny z umowy, czy od wartości rynkowej?
Od wartości rynkowej nieruchomości w dniu zawarcia umowy. W praktyce przy transakcji rynkowej, gdzie cena odpowiada realnym warunkom, podstawą jest cena z aktu - ale urząd skarbowy może zakwestionować wartość rażąco odbiegającą od rynkowej.
Czy da się obniżyć taksę notarialną?
Stawki z rozporządzenia są stawkami maksymalnymi, więc notariusz może zaproponować niższą - warto to negocjować, zwłaszcza przy większej wartości transakcji lub gdy jesteś stałym klientem danej kancelarii.
Czy przy zakupie działki rolnej obowiązuje ten sam PCC?
Tak, zasada 2% od wartości rynkowej dotyczy też gruntów, jeśli sprzedawca nie jest podatnikiem VAT. Grunty rolne mają dodatkowo osobne ograniczenia w obrocie wynikające z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, niezwiązane z samym PCC.
Sprawdź, ile jest warte Twoje mieszkanie
Wycena jest darmowa i liczy się z cen transakcyjnych z aktów notarialnych, nie z ofert. Dostaniesz widełki i raport w strukturze operatu.
Przeczytaj też
Artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej dla konkretnej sytuacji. Stawki i przepisy mogą się zmieniać, zweryfikuj aktualny stan prawny u notariusza, doradcy podatkowego lub w urzędzie właściwym dla danej sprawy.